شهرستان ششتمد؛ تحوّل در معادلات توسعه بیهق جنوبی و غرب خراسان رضوی

ششتمد و ابوالحسن بیهقی

بهار 1399، بنیان یکی از مهم‌ترین عناصر تحول‌آفرین در توسعه منطقه غرب خراسان رضوی نهاده شد و در تاریخ 21/02/1399، بر پایه تصویب‌نامه شماره ۱۷۲۷۹/ت۵۵۰۴۸هـ هیات وزیران؛ جایگاه اداری - سیاسی بخش ششتمد به «شهرستان ششتمد» ارتقا یافت تا زادگاه خالق «تاریخ بیهق»، رقم‌زننده برگ دیگری از تاریخ سیاسی، فرهنگی و اقتصادی این بخش از خراسان در سال‌ها و دهه‌های آینده گردد.

شهرستان ششتمد که از دو بخش مرکزی: شامل دهستان‌های «بیهق» و «تکاب‌ کوه‌میش»، و شامکان: شامل دهستان‌های «شامکان» و «ربع شامات» تشکیل شده؛ با جمعیت 24،261 نفر بر اساس سرشماری 1395 و با مساحت 3786 کیلومتر مربع؛ در جبهه شرق با «میانجلگه» و «کوهسرخ»؛ در جنوب با بخش مرکزی شهرستان «بردسکن»؛ در غرب با بخش «روداب» و در شمال با بخش مرکزی شهرستان «سبزوار» هم‌مرز است.

شهر ششتمد، مرکز شهرستان، یکی از قدیمی‌ترین سکونتگاه‌ها و مرکز تاریخی و فرهنگی شهرستان ششتمد به شمار می‌آید. نام این ناحیه یعنی شهرستان ششتمد کنونی که بخش جنوبی ولایت بیهق قدیم را در بر می‌گیرد، در کتاب «تاریخ بیهق» ابوالحسن بیهقی؛ «ربع زمیج» آمده است. «زمیج» به معنای «زمین برَ دهنده» یا « زمین حاصلخیز» است و این نام از ویژگی و توانمندی زراعی این منطقه حکایت می‌کند. در واقع، شهرستان ششتمد را باید میراث‌دار تاریخ و فرهنگ «بیهق جنوبی» به شمار آورد. شخصیت بزرگی همچون «ابوالحسن علی بن زید بن محمد بیهقی» بر ستیغ قله‌های سرگذشت فرهنگی شهرستان ششتمد و حوزه بیهق جنوبی خودنمایی می‌کند.

ابوالحسن بیهقی معروف به «ابن فندق البیهقی»، زاده شهر ششتمد است. این فرزند نامدار ششتمد که در تاریخ، با القابی همچون «ظهیرالدین»، «حجة‌الدین»، «فرید‌الدین» و «فرید خراسان» از او نام برده می‌شود، در بسیاری از دانش‌های روزگار خود دست داشته و ارزشمندترین کار او تالیف کتاب گرانقدر «تاریخ بیهق» است. این کتاب، نه تنها دایرة‌المعارف و دانشنامه این خطه از خراسان بلکه مهم‌ترین سند هویت تاریخی و فرهنگی تمام ولایت بیهق به شمار می‌آید بلکه جغرافیای تاریخی-فرهنگی بیهق، بنیان هویت خود را چنانکه امروز به آن شناخته می‌شود، مرهون کوشش‌های نستوه دردانه این دیار، ابوالحسن علی بن زید بیهقی است. در نگاهی دیگر؛ این فرزند فرزانه ششتمد یکی از سرشناسان دانشورزان مقیم مرکز فرهنگی خراسان روزگار بیهقی، یعنی نیشابور بوده؛ و او به شایستگی، شخصیت نمادین و نیک‌ترین «حلقه پیوند تاریخی و فرهنگی ششتمد و نیشابور» است. 

«شهرستان زبرخان» همسایه جدید شرق نیشابور

بخش زبرخان نیشابور بعد از 15 سال تلاش به شهرستان ارتقا یافت. حمید گرمابی  نماینده مردم نیشابور- فیروزه و زبرخان در تشریح این خبر گفت: خوشبختانه در جلسه هیات دولت با ارتقای سه بخش به شهرستان موافقت شده است که بخش زبرخان نیشابور یکی از آنهاست. وی افزود: سال ها علاوه بر جمعیت بالایی که در نیشابور داریم فقط دارای دو شهرستان بودیم و به همین خاطر بودجه ها اندک به ما می رسید چون بودجه شهرستان با بخش متفاوت است.

عضو کمیسیون صنایع مجلس با اشاره به مزایای این ارتقا اظهار داشت: این رویداد هم برای مردم زبرخان مطلوب است که بودجه بیشتری دریافت می کنند و هم کمی از بار نیشابور سبک خواهد شد و مدیران می‌توانند به سایر بخش ها بیشتر رسیدگی داشته باشند. وی افزود: متاسفانه در این سال‌ها بخش زبرخان به دلیل ارتقاء نیافتن بودجه‏‌های بسیاری را از دست داده و از توسعه بسیار عقب ماند لذا نهایت تلاشمان این خواهد بود که  استانداری خراسان رضوی بودجه لازم را برای سال جاری به شهرستان زبرخان تخصیص دهند و  مردم نتیجه ارتقاء را لمس کرده و به وضوح ببینند.

شهر "درود" (نگین سبز گردشگری نیشابور) را حتما ببینید

شهر درود از سال 1342 از شهرهای تابعه نیشابور بزرگ محسوب میشود که در 30 کیلومتری شرق این شهر واقع است و جدای از طبیعت دیدنی خود کاشانه ی بناهای تاریخی و مردمی است که این شهر را تبدیل به یکی از مقاصد گردشگران کرده است. وجود رشته کوه بلند بینالود موجب شده تا آب و هوای این منطقه همواره خنک و مطبوع باشد.شهر درود محل پیدایش چشمه ها و رودهایی است که اکنون طبیعت زیبای درود را تشکیل داده و طبیعت آن موجب شده تا افراد زیادی در قدیم به این منطقه کوچ کرده و آبادی های دائم خود را تشکیل دهند. بسیاری از مردم نیز بر این باورند که کلمه ی درود از " دو رود" گرفته شده است چرا که رود اصلی این منطقه از پیوستن دو رود به یکدیگر شکل گرفته است. جاده ی کوهستانی دررود یکی دیگر جاذبه های طبیعی این منطقه است که در بیشتر ایام سال مسیر اصلی رفت و آمد کوهنوردان و ورزشکاران می باشد.  

شمیم عطر عطار (ویژه روز ملی بزرگداشت عطار نیشابوری)

ویدئو شماره 1 - شمیم عطر عطار

فریدالدین ابوحامد محمد عطار نیشابوری شاعر و عارف نامی ایرانی  است که حتی مولوی نیز او را می ستاید :

عطار روح بود و سنایی دو چشم او

ما از پی سنایی و عطار آمدیم

25  فروردین  نخستین روز بزرگداشت مفاخر و مشاهیر ایران زمین و روز ملی  عطار نیشابوری گرامی باد

جهان از باد نوروزی، جوان شد ...

اینجا نیشابور است: فرهنگ‌شهر خراسان ...

درود و شادباش نوروزی

به نیک‌باشندگان حوزه فرهنگی نوروز

از تاجیکستان و قرقیزستان و ازبکستان و ترکمنستان، افغانستان و پاکستان و هندوستان

تا آذربایجان و ارمنستان و ترکیه و مقدونیه و آلبانی

و «ایران»، پایتخت جغرافیای فرهنگی نوروز

نوروزتان پیروز

«خراسانیات» و نگاهی به فعالیت‌های مشترک محمدرضا شجریان و پرویز مشکاتیان

ویدئو شماره 1

آلبومِ موسیقی «خراسانیات» اثری زیبا و اصیل از همکاری مشترک محمدرضا شجریان (خسروی آواز ایران) با زنده‌یاد پرویز مشکاتیان (سنتور نواز شهیر ایران و فرزند هنرمند نیشابور)  است ؛ «خراسانیات» بر اساسِ اشعاری از باباطاهرِ و ملک‌الشعرای بهار تهیه شده و در سالِ 1365 ضبط گردیده  اما انتشار کامل آن در اسفند 98 انجام شده است. به همین بهانه در این ویدیو نگاهی داریم به بخش هایی از آلبوم شنیده نشده و زیبای خراسانیات و نیز در ادامه نگاهی خواهیم داشت به همکاری های این دو هنرمند خراسانی طی سال های گذشته...

تحول گفتمانی نیشابور: از «محافظه‌کاری» تا «توسعه‌گرایی» و «تمهید ارتقاء به استان نیشابور»

مقدمه؛ بازیابی هویت خراسانی خراسان

نیشابور، شهری است بنیادین در جغرافیای تاریخی و فرهنگی خراسان؛ شهری پُرخاطره و بارور از میراث فرهنگ و تمدن ایرانی در قامت خراسان‌شهرهایی همچون: بلخ، مرو، هرات، سمرقند و بخارا. اما در میان بنیادشهرهای خراسانی، یک چیز، نیشابور را ویژه و یگانه می‌نماید: «نیشابور، تنها شهر عمده خراسان است که در مرزهای جغرافیای سیاسی ایران امروز، باقی مانده است.» پس بیراه نخواهد بود که «هویت خراسانی خراسان ایران امروز» یکی از دغدغه‌های عمیق باشندگان و بویژه نخبگان معاصر نیشابور باشد؛ دغدغه‌ای که در کوران تحولات دهه‌های اخیر، و بویژه در رویداد تقسیم استان خراسان، بر اساس مصوبه ۲۹ اردیبهشت ۱۳۸۳ مجلس شورای اسلامی، وزن و  ژرفای دیگری یافت. 

در این زمان بود که بنا به مقتضیات کشور، زعامت «مشهد» -که در چند سده اخیر به عنوان مرکز سیاسی خراسان شناخته می‌شد- به حوزه مرکزی خراسان (استان خراسان رضوی امروز) محدود گردید و سکان اداره حوزه شمالی و جنوبی، در دست دو شهر نسبتا جدیدتر خراسان، یعنی «بجنورد» (مرکز استان خراسان شمالی امروز)  و «بیرجند» (مرکز استان خراسان جنوبی امروز) سپرده شد.    

این رویداد دگرگونه‌ساز در هویت جغرافیای سیاسی خراسان (با تاثیرات تدریجی و نسبی فرهنگی و اجتماعی)؛تاملی ژرف، درآمیخته با نگرانی‌ای عمیق، در آرمانی بنیادین را در میان اندیشمندان حوزه فرهنگی نیشابور به همراه آورد. اینکه: در این خراسان تفکیک‌شده که کانون‌های اداره آن، بنا به پیشینه تاریخی خود و به صورت نسبی؛ انگیزه محدودی در دوران شکوفایی خراسان بزرگ تاریخی-فرهنگی دارند؛ سرانجام احیا، بالندگی و استمرار هویت خراسانی -با آن محتوای گرانسنگ محفوظ در میراث اصیل و پشتوانه تاریخی آن- چه خواهد بود؟

باری؛ بازسازی خراسان کارآمد و کارساز در تحول و تطور فرهنگی ایران، نیاز و ناگزیری است که به گونه‌ای روزافزون، بایستگی خود را در نزد اندیشوران و دغدغه‌مندان خراسان فرهنگی برجسته می‌سازد. و در نگاهی به مجموعه توانمند خراسان امروز؛ انگیزه و توان کارساز را به روشنی، در «گرانیگاه تاریخ و پایگاه فرهنگ خراسان» می‌توان یافت: کهن‎شهری که ریشه و سرمایه از دوران اوج شکوه اثربخشی خراسان در ایران بزرگ فرهنگی دارد. فرهنگ‌شهر خراسان، با قابلیت‌های فرهنگی، اجتماعی و اقلیمی که در سده‌های گذشته و همین خراسان امروز نیز، شایان است. این شهر، کارا-افزار کارستان تحول‌آفرینی خراسان خواهد بود؛ چیزی که تاریخ، بارها سرافراز، آن را آزموده است. 

این نیشابور، در این سال‌ها، حتی با سرمایه و التفات کمی که در اختیارش قرار گرفته اما هیچ گاه از هویت و حیثیت خراسانی خود، غافل نبوده؛ تا بدینجا که برای »بر آوردن خراسان فرهنگی، باید باز توانگر و برومند گردد»؛ این، گفتمان نیشابور امروز است.

نیشابور؛ زمان تحول در گفتمان توسعه

هفته پایانی بهمن‌ماه ١٣٩۸ را باید یکی از دوره‌های زمانی نمادین در تحول گفتمانی مطالبات توسعه‌ای نیشابوریان در حوزه ژئواستراتژی (بویژه در زمینه جغرافیای سیاسی) به شمار آورد. دوره‌ای که نه فقط نخبگان و سیاستگزاران نیشابوری بلکه کلیّت جامعه نیشابوریان به گونه‌ای ویژه و بیش از هر زمان دیگر، آینده جغرافیای سیاسی زیست‌بوم خود را در کانون نگاه جمعی قرار داد و به آینده‌نمای بازیگری این دیار در نقش «استان نیشابور» نگریست و نقش مورد انتظار از فرهنگ‌شهر در معادلات ژئوپلیتیک منطقه شمال شرق کشور را در معرض اندیشه نهاد...

اعلام نتایج نهایی یازدهمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی در نیشابور و فیروزه

بر اساس اطلاعیه رسمی معاونت استانداری و فرمانداری ویژه نیشابور نتایج و آرای نهایی حوزه انتخابیه شهرستان‌های نیشابور و فیروزه در یازدهمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی اعلام شد که در لیست زیر اسامی 8 نفر اول (که دارای بیش از 10 هزار رای بوده اند) جهت اطلاع اعلام میشود. بر این اساس جناب آقای احسان ارکانی و سرکار خانم هاجر چنارانی به عنوان منتخبین مردم نیشابور و فیروزه در مجلس یازدهم مشخص شدند که آرزوی موفقیت برای ایشان را داریم.

1- احسان ارکانی با 73هزار و 818 رای

2- هاجر چنارانی با 47 هزار و 839 رای